Yasemin Özçelik/RİZE
Türkiye’nin stratejik tarım ürünlerinden biri olan çay, artık yalnızca bir içecek olarak değil; gıdadan sanayiye, enerjiden çevre dostu üretim modellerine kadar pek çok alanda katma değer oluşturan güçlü bir sektör haline geliyor. ÇAYKUR’un yürüttüğü Ar-Ge çalışmaları sayesinde hem yeni ürün çeşitleri ortaya çıkıyor hem de çayın atık kısmı dahil tamamı ekonomiye kazandırılıyor.
Çay İşletmeleri Genel Müdürü Yusuf Ziya Âlim, çayla ilgili geliştirilen yenilikçi projeleri ve sektörün dönüşümünü detaylarıyla anlattı.
“Yeşil çaylı yoğurt için firmalardan talep aldık”
ÇAYKUR’un son yıllarda farklı sektörlerle iş birliği içerisinde olduğunu belirten Âlim, bir yoğurt firmasının yeşil çaylı yoğurt üretimi için kuruma başvurduğunu söyledi:
“Geçen yıl böyle bir talep aldık. Bu sene de çalışmalar sürüyor. Yoğurt üreten bir firma, yeşil çay kullanarak yeni bir ürün yapmak istediğini iletti. Yeşil çay yoğurtla birlikte tüketiliyor zaten. Eğer üretirlerse bizim 11 bin 500 – 12 bin çalışanımız var, tüketim konusunda destek de veririz. Ar-Ge çalışmalarımız bu alanda devam ediyor.”
Çay atığından kokopit, pelet ve mangal kömürü üretimi
Âlim, çay atıklarının ekonomiye kazandırılması konusunda yürütülen projeleri de anlattı:
Kokopit (çay kökenli yetiştirme materyali) çalışmalarının sürdüğünü, bahçecilik ve süs bitkileri sektörüne alternatif bir ürün hazırladıklarını,
Çay atıklarından pelet yakıt üretildiğini,
Belediyeler tarafından çay atığı kullanılarak mangal kömürü üretimi yapıldığını,
Artan kısımın ise çimento fabrikaları tarafından yakacak olarak değerlendirildiğini açıkladı.
“Artık çayın hiçbir kısmı heba olmuyor. Tamamı bir şekilde ekonomiye dönüştürülüyor.” diyen Âlim, çayın sadece bir içecek değil, geniş bir sanayi alanına kaynak sağlayan güçlü bir ürün haline geldiğini vurguladı.
“Bu yıl ne kadar çay alındı?”
Genel Müdür Âlim, bu yılki yaş çay alım rakamlarına ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. Rekoltenin dönem dönem değişiklik gösterdiğini ancak ÇAYKUR’un üreticiyi mağdur etmeden alımları sürdürdüğünü belirten Âlim, kesin rakamların sezon kapanışıyla birlikte kamuoyuyla paylaşılacağını ifade etti.
ÇAYKUR’un hem üretim hem de yenilikçi Ar-Ge projeleriyle Türkiye’nin çay sektörünü dünya standartlarının üzerine taşımayı hedeflediğini söyleyen Âlim, “Çayın katma değerini artırmak için çalışmalarımız devam ediyor.” dedi.
